Risicofactoren kunnen met een taak-handelingen-analyse en een RI&E in kaart worden gebracht. Bij een taakanalyse wordt de oorzaak van fysieke klachten in kaart gebracht door systematisch te kijken naar de uitgevoerde werkzaamheden van de betreffende persoon in een bepaalde functie. De taken van een persoon worden beschreven in opeenvolgende handelingen die gedurende de werkdag worden uitgevoerd. Het maken van een taakanalyse is de eerste stap bij het in kaart brengen van knelpunten bij fysieke belasting.

Bij een handelingenanalyse worden de houdingen die aangenomen worden bij een bepaalde handeling en de eventueel getilde lasten beoordeeld. Zo wordt de houding van de rug beoordeeld tijdens verschillende handelingen. Daarnaast kunnen ook eventueel benodigde maatregelen op de betreffende handeling worden toegepast.

De NIOSH-richtlijn kan daarbij inzicht bieden in de gewichten die maximaal getild kunnen worden in een bepaalde houding zonder dat daarbij ernstige gezondheidsklachten ontstaan.

Het maximaal acceptabele tilgewicht is afhankelijk van de houding waarin het object getild (of bewerkt) wordt. De houding waarin een medewerker zijn werk uitvoert is afhankelijk van (tijdens de verplaatsing van het gewicht) de horizontale afstand van zijn handen tot zijn enkels en de verticale afstand van zijn handen tot de vloer (zie onderstaand figuur):


DF: verticale tilafstand
FF: frequentie van tillen
AF: verdraaiingfactor
CF: contactfactor

Indien alle factoren gunstig zijn is het maximaal acceptabele tilgewicht 23 kg. Voor zwangere werknemers wordt geadviseerd niet meer te tillen dan 5 kg (bij frequent tillen) en 10 kg voor incidentele tilwerkzaamheden. Er zijn verschillende mogelijkheden om lichamelijke belasting in het werk te verminderen. Deze zijn onderverdeeld in vier maatregelen:
  • Technologische maatregelen
  • Organisatorische maatregelen
  • Voorlichting en training
  • Bedrijfsgezondheidskundige begeleiding
 
Technologische maatregelen
Dit zijn maatregelen die met aanpassingen in de werkomgeving te maken hebben. Bijvoorbeeld aanpassing van de werkplek zodat op de goede hoogte gewerkt kan worden met een goede werkhouding. Maar ook aangepast gereedschap dat goed is afgestemd op de uitvoering van de taak en op de persoon die ermee werkt. U kunt ook denken aan gebruik van lichtgewicht materialen bij het tillen en hanteren van onderdelen. Op tankschepen bij het manifold kunt u een tilhulp (kraantje) plaatsen waar men de slangen mee kan ondersteunen.
 

Afbeelding: goede zithouding, bij een goede zithouding zit men recht en kan men gemakkelijk bij alle meest gebruikte bedieningen, is er een voetensteun aanwezig en eventueel een armsteun.


Organisatorische maatregelen
Dit zijn maatregelen die te maken hebben met aanpassingen in de organisatie van het werk om de werknemers zo optimaal mogelijk te laten functioneren. Een voorbeeld van een organisatorische maatregel is taakroulatie. Hierdoor creëert u afwisseling in werkzaamheden en bouwt u daarmee relatieve rust in. .Daarnaast zijn pauzes een manier om rust te creëren. Ook een ander of breder takenpakket is een organisatorische maatregel om eenzijdige belasting te verminderen.

Op schepen zijn meestal niet genoeg mensen om de taken te wisselen, hier zijn extra pauzes een goede oplossing om de nodige hersteltijd te krijgen.

 
Voorlichting en training
Arbowet Artikel 8 / Arbobesluit 5.5. Dit zijn maatregelen om de werknemer het werk optimaal te laten uitvoeren en waarbij de lichamelijke belasting zo gering mogelijk is. Het gaat er om de werknemer inzicht te geven in zijn lichamelijke belasting en hem informatie te geven hoe zijn werkhouding verbeterd kan worden.

Een frequente oefen/trainingssessie kan aangeven waar de knelpunten zitten. Er kunnen tijdens een dergelijke training bepaalde hulpmiddelen uitgeprobeerd worden om een betere werksituatie te krijgen.
 
 
Bedrijfsgezondheidskundige begeleiding
Arbeidsomstandighedenwet Artikel 18: de werkgever stelt de werknemers periodiek in de gelegenheid een onderzoek te ondergaan, dat erop is gericht de risico’s die de arbeid voor de gezondheid van de werknemers met zich mee brengt zoveel mogelijk te voorkomen of te beperken (dit is dus vrijwillig).

Bedrijfsgezondheidskundige begeleiding vindt plaats op individueel niveau. Hierbij kan gedacht worden aan individuele aanpassingen van de werkplek of de werkinhoud om de belasting van het individu te reduceren of te optimaliseren. Ook kan gekozen worden om een belastingsonderzoek te doen. Vroege signalering van klachten is belangrijk. Via de bedrijfsarts kan tevens een PMO (Preventief Medisch Onderzoek), vervanger van het PAGO (Periodiek Arbeidsgezondheidskundig Onderzoek) worden uitgevoerd waarin adviezen worden uitgebracht met betrekking tot lichamelijke belasting.

Met een PMO spoort u gezondheidsrisico’s in het werk vroegtijdig op zodat u ze kunt voorkomen of zoveel mogelijk beperken. Dat heeft een positief effect op het functioneren en de productiviteit van uw werknemers. Bovendien vermindert u de kans op ziekteverzuim.

Uw werknemers worden zich met behulp van een PMO meer bewust van de invloed die werk en gezondheid op elkaar hebben en krijgen adviezen om verantwoord om te gaan met eventuele gezondheidsklachten en risico’s in hun werk. Omdat mensen en hun omgeving veranderen is het van belang om dit onderzoek regelmatig uit te voeren. Zo beschikt u als werkgever steeds over actuele informatie over de werkomstandigheden en het functioneren van uw werknemers.

 
Uitvoering
Het PMO wordt afgestemd op de werksituatie van uw werknemers. Werkomstandigheden en risico’s in het werk verschillen immers per bedrijf, afdeling, werkplek en functie. Voorafgaand aan het onderzoek krijgen uw werknemers uitleg over het doel van het PMO en wat zij tijdens en na het onderzoek kunnen verwachten. Met behulp van voorlichting kunt u het nut van het PMO duidelijk maken en de deelname stimuleren, want deelname aan het PMO is niet verplicht. En hoe hoger het percentage deelnemers, hoe steviger de basis voor de resultaten en adviezen.
 
 
Onderzoek
Al uw werknemers ontvangen een algemene vragenlijst en een aanvullende, functiegerichte vragenlijst. Hiermee geven zij informatie over de beleving van hun gezondheid in relatie tot het werk. Het PMO is dus geen algemene controle, maar een analyse van de invloed die de werksituatie en de gezondheid van uw medewerker op elkaar hebben.
 
 
Resultaten
De resultaten worden mondeling en individueel met uw werknemers besproken. Wanneer medisch onderzoek is verricht, of een verwijzing naar de huisarts nodig is, krijgt uw medewerker ook schriftelijk bericht over de resultaten. Voor u als werkgever worden de resultaten van het PMO in een rapportage samengevat. De privacy van uw werknemers blijft daarbij gewaarborgd. De rapportage bevat aanbevelingen op het terrein van de arbeidsomstandigheden in uw organisatie. Voorbeelden hiervan zijn aanpassing van een werkplek of het geven van training en voorlichting. Wanneer grotere groepen werknemers deelnemen aan het PMO is een uitgebreidere analyse mogelijk. 
 
Ga naar boven