Deze catalogus geeft een handleiding op welke manier aan boord van binnenvaartschepen kan worden voldaan aan de voorschriften die de overheid stelt. De volgende wetgeving en richtlijnen zijn daarbij relevant:

 

Afbeelding: tilhulp, bij zware tilwerken is het goed, als de mogelijkheid er is, om van een tilhulp gebruik te maken.

Arbobesluit
Tillen is een vorm van fysieke belasting. In het Arbobesluit staat daarover het volgende: "de arbeid wordt zodanig georganiseerd, de arbeidsplaats wordt zodanig ingericht, een zodanige productie- en werkmethode wordt toegepast of zodanige hulpmiddelen en persoonlijke beschermingsmiddelen worden gebruikt dat de fysieke belasting geen gevaren met zich kan brengen voor de veiligheid en de gezondheid van de werknemer" (Arbobesluit artikel 5.2).

In het Arbobesluit Hoofdstuk 5 Fysieke belasting en Arbobesluit Hoofdstuk 6 Fysische eigenschappen word over de fysieke belasting gesproken. In het Arbobesluit is algemeen geformuleerd dat de werkgever verplicht is alles te doen om te zorgen dat de fysieke belasting tijdens het werk geen gevaar oplevert voor de gezondheid en veiligheid van zijn werknemers. Dit betekent dat de gevaren veroorzaakt door fysieke belasting bekend moeten zijn en dat de werkgever beleidsmatig aan verbeteringen in de werksituatie werkt.

Werkbladen
Voor werknemers die tillen, duwen, trekken etc. geeft de werkgever voorlichting, onderricht en instructie om dit gezond en veilig te kunnen doen. De Arbeidsinspectie geeft de volgende werkbladen uit met betrekking tot fysieke belasting:
  • AI-29: Fysieke belasting bij het werk. Fysieke belasting is al jaren de belangrijkste oorzaak voor verzuim en arbeidsongeschiktheid. Reden genoeg om aan de hand van dit Arbo-informatieblad te bekijken hoe u de fysieke belasting van de werknemers kunt verlichten. Verschillende soorten fysieke belasting, de oorzaken van de fysieke belasting en een plan van aanpak voor het herkennen en verminderen van fysieke belasting komen in deze uitgave aan de orde.
  • AI-08: Zittend en staand werk. Zittend en staand werk brengen hun eigen specifieke problemen met zich mee. Een ergonomisch verantwoorde werkplek is dan ook geen overbodige luxe. Dit Arbo-informatieblad geeft niet alleen voorlichting over de zit- en staplek, maar besteedt ook aandacht aan de omgeving van de werkplek.
  • AI-17: Hijs- en hefmiddelen. Kunt u elke hijs verantwoord uitvoeren? Met de vierde druk van het Arbo-informatieblad over hijs- en hefmiddelen kunt u dit zeker. Deze uitgave is geheel herzien en fors uitgebreid met een schat aan actuele praktijkinformatie op het gebied van hijs- en hefmiddelen, en voorzien van duidelijke illustraties.
  • AI-20 Werken onder koude omstandigheden. Veel mensen worden tijdens het werk blootgesteld aan koude omstandigheden, bijvoorbeeld bouwvakkers en werknemers die in de scheepvaart werken. Om zonder problemen in koude omstandigheden te kunnen werken, is onder meer kennis vereist van de warmtewisseling tussen de mens en zijn omgeving en van de verschillende factoren die de koudebelasting bepalen. Deze onderwerpen worden systematisch in kaart gebracht in dit Arbo-informatieblad. Ook wordt ruim aandacht besteed aan de verschillen in koudebelastbaarheid tussen mensen, de problemen die zich kunnen voordoen bij werken in de kou en de maatregelen die getroffen moeten worden om deze problemen te voorkomen.



Afbeelding: Davit als hijshulp, de davit is in principe op een schip geplaatst om de roeiboot van en aan boord te zetten, deze Davit kan ook voor andere tilwerken gebruikt worden.


Arbothemacahiers
De Arbothemacahiers (ATC’s) hebben dezelfde opzet als de Arbo-informatiebladen en bevatten hoofdzakelijk praktische informatie, aangevuld met relevante wet- en regelgeving, NEN-normen, checklists & stappenplannen, een literatuuroverzicht en een handige adressenlijst. De ATC’s geven informatie over die Arbo-onderwerpen waarover geen Arbo-informatieblad verschijnt.
 
De Arbothemacahiers die het onderwerp fysieke belasting behandelen zijn "Werken onder warme omstandigheden" en "Binnenmilieu".
 
De Risico Inventarisatie & Evaluatie (RI&E) 
Werkgevers zijn verplicht alle gevaren op het gebied van veiligheid, gezondheid en welzijn in hun bedrijf te inventariseren. Deze zogenaamde risico-inventarisatie en -evaluatie (RI&E) is verplicht, behalve als er door de werknemers in totaal minder dan 40 uur per week werkzaamheden worden verricht. Dit is vastgelegd in artikel 5 van de Arbeidsomstandighedenwet.

De werkgever kan zich daarbij laten bijstaan door een Arbodienst. De werkgever moet de gevaren in zijn bedrijf zoveel mogelijk beperken. De maatregelen die hij daarvoor neemt, moet hij in de RI&E vermelden. Alle werknemers hebben het recht de RI&E bij de werkgever op te vragen. Binnenvaartondernemingen kunnen via de Binnenvaart Branche RI&E zelf eenvoudig een Binnenvaart Branche RI&E fysieke belasting uitvoeren en een bijbehorend plan van aanpak opstellen. 
Ga naar boven